Bài 3: A80, Dung Quất và ngọn lửa soi đường

Từ ngọn lửa soi đường là những định hướng, chỉ đạo của Đảng, những kỹ sư, chuyên gia lọc dầu BSR đã làm nên kỳ tích sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng, khẳng định trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam; viết nên biểu tượng tự chủ năng lượng quốc phòng, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

A80 và niềm tự hào Dung Quất

A80 là tên viết tắt của chuỗi các sự kiện Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh (2/9/2025) được tổ chức nhằm tôn vinh lịch sử, giá trị của cách mạng, khẳng định tầm vóc và sự phát triển đất nước, của các lực lượng vũ trang. Trong A80, những màn diễu binh, trình diễn của tiêm kích Su-30MK2, của tàu ngầm Kilo 636, của các tàu mặt nước, khí tài… đã lan truyền cảm hứng yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho cả đất nước Việt Nam. Thời điểm đó, có những kỹ sư, chuyên gia của NMLD Dung Quất âm thầm đặt vé máy bay từ Quảng Ngãi ra Hà Nội, lặng lẽ hòa vào hàng triệu người để chứng kiến một sự kiện trọng đại của đất nước có sự đóng góp của họ từ những giọt nhiên liệu đặc chủng do họ nghiên cứu, sản xuất. Đó là niềm tự hào dân tộc, tinh thần phụng sự Tổ quốc một cách âm thầm, bình dị như chính cách khi họ nhận và thực hiện nhiệm vụ vinh quang nhưng muôn vàn khó khăn mà Đảng, Chính phủ giao phó – nghiên cứu, sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng.

Lễ diễu binh trên biển nằm trong chuỗi sự kiện A80. (Ảnh: Quân chủng Hải quân cung cấp)

NMLD Dung Quất là mảnh ghép cuối cùng hoàn thiện ngành công nghiệp dầu khí theo mong muốn của Bác Hồ. Kể từ khi NMLD Dung Quất vận hành thương mại năm 2009, đã góp phần quan trọng đảm bảo an ninh năng lượng của đất nước, không còn hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu vốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đứt gãy.

Ở thời điểm năm 2012, “tự chủ nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng” là một giấc mơ khi đất nước mới có một ngành lọc hóa dầu non trẻ vừa cho ra sản phẩm thương mại phục vụ thị trường dân dụng được 3 năm. Nhiệm vụ nghiên cứu sản xuất nhiên liệu quốc phòng được Đảng, Chính phủ, Bộ Quốc phòng giao cho BSR là một nhiệm vụ rất quan trọng, liên quan đến trực tiếp đến an ninh quốc phòng của Tổ quốc. Các sản phẩm cần nghiên cứu sản xuất thành công là Jet A1-K cho máy bay phản lực, DO-L62 cho tàu ngầm, tàu mặt nước và xăng A80 - RON83 cho xe quân sự. Khi nói về việc này, đồng chí Nguyễn Việt Thắng - Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc BSR cho biết, đây là một nhiệm vụ vinh quang nhưng vô cùng khó khăn… Nhưng với lòng yêu nước, khát khao phụng sự Tổ quốc và đam mê chinh phục, làm chủ khoa học công nghệ; những chuyên gia lọc dầu Dung Quất đã quyết tâm thực hiện và đã thực hiện thành công.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Lực - Cục trưởng Cục Xăng dầu, Tổng cục Hậu cần và đồng chí Nguyễn Việt Thắng - Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc BSR đại diện 2 đơn vị ký kết quy chế phối hợp.

Trong giai đoạn đầu, các kỹ sư, chuyên gia của BSR đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức tưởng chừng như không thể vượt qua. Trong một cuộc họp với BSR, Đại tá Phạm Minh Nhật - Phó cục trưởng Cục Xăng dầu, Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng đã mô tả quyết định nhận nhiệm vụ sản xuất nhiên liệu đặc chủng là “một quyết định dũng cảm trong thời bình”.

Hồi tưởng lại bối cảnh và những ngày đầu khó khăn khi nghiên cứu sản xuất nhiên liệu quốc phòng, đồng chí Mai Tuấn Đạt - Phó Tổng Giám đốc BSR chia sẻ: Khó khăn đầu tiên là việc thiết kế của NMLD Dung Quất không có sản phẩm nhiên liệu quốc phòng mà chỉ sản xuất nhiên liệu dân dụng. Trong khi đó, tiêu chuẩn kỹ thuật của nhiên liệu quốc phòng lại khắt khe gấp nhiều lần. Khó khăn thứ hai là những rào cản về pháp lý khi dự án này là một dự án không có tiền lệ. Năm 2012, luật Khoa học công nghệ khác và chưa có những chính sách khuyến khích nghiên cứu, đổi mới sáng tạo như thời điểm hiện tại. Điều khó khăn thứ ba là rào cản về tâm lý khi sợ ảnh hưởng đến nhiệm vụ cốt lõi của nhà máy là sản xuất xăng dầu dân dụng phục vụ thị trường trong nước. NMLD Dung Quất cung cấp hơn 30% sản phẩm cho thị trường trong nước nên có bất cứ một sự cố nào đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất, hệ thống vận tải, lưu thông hàng hóa trên cả nước; kéo theo rất nhiều hệ lụy cho nền kinh tế. Thế nhưng, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Petrovietnam, Đảng ủy BSR và khát khao phụng sự Tổ quốc, những người tham gia vào dự án này từ ban đầu vừa coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, vừa là thử thách, vừa là cơ hội để chứng minh trí tuệ Việt Nam có thể chinh phục những công nghệ tiên tiến nhất.

Hàng trăm lần chạy thử mẫu đã được nhân sự BSR tiến hành trong quá trình nghiên cứu, sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng.

Làm sao để đảm bảo hài hòa giữa việc đảm bảo an ninh năng lượng, cung cấp xăng dầu dân dụng và sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng là một bài toán khó cho BSR. Để giải bài toán này, Đảng ủy BSR đã chỉ đạo các kỹ sư, chuyên gia của công ty dốc toàn lực, dành toàn bộ thời gian, tâm trí nghiên cứu để hoàn thành cả 2 nhiệm vụ trên. Đồng chí Trương Thị Thu Hà kể lại, trong gian đoạn đầu nghiên cứu, việc gia đình hoàn toàn gác lại nhờ họ hàng và chồng, vì phần nhiều thời gian ở phòng nghiên cứu. Những kỹ sư, chuyên gia khác của BSR cũng tương tự khi ban ngày đảm bảo nhiệm vụ sản xuất truyền thống, ban đêm phải ở phòng nghiên cứu cho chạy thử mẫu, canh dòng lấy sản phẩm, chạy thử…

Với bản lĩnh, trí tuệ của con người dầu khí, nhóm nghiên cứu đã nhận diện các nút thắt kỹ thuật quan trọng, và nghiên cứu sáng tạo các giải pháp cải tiến công nghệ tối ưu về điều chỉnh nguồn nguyên liệu thô và mở rộng giới hạn vận hành của các phân xưởng công nghệ CDU, KTU, LCO-HDT để sản xuất các loại nhiên liệu đặc chủng như xăng máy bay JET A-1K và DO L-62 có chất lượng đáp ứng các Tiêu chuẩn quân sự nghiêm ngặt do Bộ Quốc phòng ban hành. Sau đó, các mẫu JET A-1K và DO L-62 cũng đã có mặt ở nhiều phòng kiểm nghiệm độc lập trên thế giới. Sau khi có đủ các tiêu chuẩn, điều kiện và nhận được sự đồng ý của các chuyên gia Nga thì các nhiên liệu này được thử nghiệm trên chính các loại động cơ khác nhau trên mặt đất, trên biển trong các điều kiện khí hậu, thời tiết khác nhau.

Đồng chí Lê Xuân Huyên - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam cho rằng, những giải pháp mang tính sáng tạo đột phá này chứng minh đội ngũ kỹ sư BSR đã làm chủ công nghệ lọc hóa dầu ở cấp độ chuyên sâu, khai thác tối đa thiết kế gốc của NMLD Dung Quất để tạo ra sản phẩm hoàn toàn mới. Đồng thời giúp rút ngắn thời gian triển khai sản xuất thử nghiệm, tiết kiệm chi phí đầu tư.

Sau khi BSR sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng, Bộ Quốc phòng đã cho thử nghiệm kỹ trên máy bay, tàu chiến và các loại phương tiện khác. Kết quả cho thấy nhiên liệu đặc chủng từ BSR được các đơn vị đánh giá chất lượng tốt, đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của trang thiết bị quân sự. Đối với nhiên liệu dành cho tàu ngầm, tàu chiến là nhiên liệu DO L-62 thì có yêu cầu nhiệt độ đông đặc thấp, nhiệt độ chớp cháy cốc hở cao.

Chia sẻ cảm nhận thực tế từ việc sử dụng nhiên liệu đặc chủng do BSR sản xuất cho máy bay chiến đấu, Đại úy Nguyễn Tiến Thành - Phó Phi đội trưởng Phi đội 2, Quân chủng Phòng không Không quân chia sẻ, qua thử nghiệm thực tế và các số liệu phân tích hiệu suất ở các mốc 5 giờ bay, 15 giờ bay, 25 giờ bay và 50 giờ bay, nhiên liệu từ NMLD Dung Quất đảm bảo an toàn và vận hành tốt cho máy bay, giúp đơn vị hoàn thành tốt hơn công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Nhiên liệu đặc chủng DO L-62 dành cho tàu ngầm, tàu chiến được đánh giá cao trong quá trình sử dụng thực tế. (Ảnh: Quân chủng Hải quân cung cấp)

Đối với nhiên liệu DO L-62 cho tàu ngầm, Trung tá Phạm Văn Thuận - Thuyền trưởng tàu ngầm 186 Đà Nẵng, Quân chủng Hải quân cho biết: “Chúng tôi đã có hơn 3 năm triển khai sử dụng nguyên liệu sản xuất từ NMLD Dung Quất. Trong quá trình sử dụng nhiên liệu mới, các bộ phận, máy móc trên tàu vận hành ổn định, hiệu suất tốt. Ngoài ra, chúng tôi đã định kỳ lấy mẫu phân tích nhiên liệu dự trữ, kết quả chỉ tiêu chất lượng đều nằm trong tiêu chuẩn cho phép, hoàn toàn thay thế được nhiên liệu nhập khẩu từ nước ngoài”.

Ngọn lửa soi đường

Hành trình tự chủ nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng không chỉ là thành tựu kỹ thuật, khoa học công nghệ, mà còn là kết quả của một quá trình lãnh đạo nhất quán của Đảng. Từ một quyết định chính trị mang tầm chiến lược, từng giọt nhiên liệu đặc chủng ra đời không chỉ là kết tinh của trí tuệ Việt Nam, mà còn là biểu hiện sinh động cho sức mạnh lãnh đạo của Đảng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Ngay khi nhận nhiệm vụ đặc biệt này, Đảng ủy Petrovietnam đã xác định nhiệm vụ sản xuất nhiên liệu đặc chủng là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, gắn liền với trách nhiệm của Tập đoàn trong bảo vệ Tổ quốc. Ngay khi nhận nhiệm vụ đặc biệt này, công tác lãnh đạo được triển khai đồng bộ, chặt chẽ: Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Petrovietnam, Ban lãnh đạo Tập đoàn và Đảng ủy BSR đã thống nhất triển khai thực hiện nhiệm vụ đặc biệt này. Đồng thời phối hợp với các cơ quan của Bộ Quốc phòng để đảm bảo tính thống nhất từ định hướng đến hành động.

Ở BSR, Đảng ủy Công ty đã thể hiện rõ vai trò hạt nhân chính trị, dẫn dắt toàn bộ quá trình triển khai nghiên cứu, sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng. Trong từng giai đoạn, Đảng ủy BSR đều quán triệt tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích quốc gia, dân tộc kết hợp với tinh thần “Một đội ngũ - Một mục tiêu”.

Tổng Bí thư Tô Lâm gắn Huân chương Lao động Hạng Nhất lên cờ Petrovietnam.

Đồng chí Bùi Ngọc Dương - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Quản trị BSR cho biết: “Góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng cho Tổ quốc là một nhiệm vụ thiêng liêng mà người lao động BSR may mắn được đảm nhận. Chúng tôi kiên định với mục tiêu phải sản xuất bằng được nhiên liệu đặc chủng để phục vụ quốc phòng, góp phần bảo vệ Tổ quốc. Việc này khẳng định được sự trưởng thành, làm chủ khoa học công nghệ, sản xuất được các sản phẩm mới và tinh thần phụng sự Tổ quốc của BSR”.

Ở một phạm vi hẹp hơn, việc sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng đã khẳng định vai trò góp phần đảm bảo an ninh quốc phòng của Petrovietnam. An ninh quốc phòng là một trong 5 “An” mà Petrovietnam luôn kiên định duy trì và phát triển. Đó là an ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh lương thực, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội. Trong đó, an ninh quốc phòng là trách nhiệm chính trị được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực như làm chủ công nghệ, tự chủ nguồn nhiên liệu đặc chủng, bảo vệ chủ quyền bằng trí tuệ và nội lực Việt Nam. Ghi nhận những đóng góp của Petrovietnam cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước đã trao Huân chương Lao động Hạng Nhất cho Tập đoàn trong dịp Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập.

Thành công trong sản xuất nhiên liệu đặc chủng của Petrovietnam và BSR đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội. Mỗi tấn nhiên liệu phản lực JET A1-K, mỗi tấn dầu DO L-62 không chỉ mang giá trị hiện hữu, mà còn chứa đựng tinh thần tự lực, tự cường, niềm tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến. Đó là niềm tin được củng cố trong lòng nhân dân về trí tuệ Việt Nam, về năng lực làm chủ khoa học công nghệ của người Việt dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng. Hành trình của BSR cũng là hành trình của một một Đảng bộ mẫu mực trong doanh nghiệp nhà nước, gắn trách nhiệm sản xuất với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và phục vụ nhân dân.

Hướng tới Đại hội XIV của Đảng, tinh thần tự chủ năng lượng, tự chủ nhiên liệu đặc chủng tiếp tục được khẳng định như một định hướng mang tầm quốc gia - gắn liền với khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hùng cường. Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày thành lập, Petrovietnam đã trưởng thành vượt bậc, trở thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam với vai trò chiến lược trong đảm bảo an ninh năng lượng và an ninh quốc phòng. Và trên hành trình ấy, bằng trí tuệ, ý chí và niềm tin chính trị vững vàng - Petrovietnam và BSR đã viết nên một chương mới của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, góp phần hiện thực hóa khát vọng Việt Nam tự lực tự cường trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bài 1: Nền tảng để giữ gìn độc lập, phát triển đất nước

Bài 2: Từ phụ thuộc nhập khẩu đến làm chủ công nghệ, tự chủ sản xuất

[Infographic] Cụm công trình nghiên cứu khoa học làm lợi hàng nghìn tỷ đồng của BSR

Petrovietnam bước vào cuộc đua năng lượng mới

Đại tướng Phan Văn Giang đánh giá cao tinh thần tự lực, tự cường của BSR trong sản xuất nhiên liệu đặc chủng

Thanh Hiếu